Учебный материал

ТАТАРСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ М€ГАРИФ j€М Ф€Н МИНИСТРЛЫГЫ
ТУКАЙ МУНИЦИПАЛЬ РАЙОНЫ





КАРТАЙМАГЫЗ €ЛЕ, ВЕТЕРАННАР!
(Б™ек Ватан сугышы k‰м тыл ветераннары бел‰н очрашу кич‰се)









Б‰тке урта гомуми белем бир_ м‰кт‰бенеS 1 нче категорияле укытучысы В‰лиев Ф‰нис Фарук улыныS иGади эше








2009 нче ел

Картаймагыз ‰ле, ветераннар!
(Б™ек Ватан сугышы k‰м тыл ветераннары бел‰н очрашу кич‰се)
Тукай районы Б‰тке урта м‰кт‰бенеS 1 нче категорияле укытучысы
В‰лиев Ф‰нис Фарук улыныS эше

Максат: Укучыларны Б™ек Ватан сугышы чорында авылдашларыбызныS сугыш кырындагы k‰м тылдагы батырлыклары бел‰н таныштыру, авылыбызныS сугыш k‰м тыл ветераннарына х™рм‰т k‰м гражданлык хисл‰ре т‰рбиял‰_.

Fиkазлау: Зал б‰йр‰мч‰ биз‰л‰. С‰хн‰ т_рен‰ т_б‰нд‰ге шигырь юллары элен‰:
« Картаймагыз ‰ле, ветераннар,
Картаймагыз, ‰й тынгысыз Gаннар,
Сезг‰ тиеш ‰ле бик к_п язлар,
Сезг‰ тиеш ‰ле бик к_п назлар!»
«Алар Ватан ™чен к™р‰штел‰р» исеме астында авылыбыз ветераннарыныS портретлары куелган стенд,
«Герой-ш‰k‰рл‰р» стенды, укучыларныS FиS_ к™нен‰ багышлап ясалган р‰семн‰р к_рг‰зм‰се, сугыш вакыйгалары сур‰тл‰нг‰н плакатлар элен‰.
Левитан тавышы язылган аудиотасма кулланыла.
1 нче алып баручы: Х‰ерле к™н, х™рм‰тле авылдашларыбыз, сугыш k‰м хезм‰т ветераннары! СезнеS барыгызны да якынлашып кил_че Б™ек FиS_неS 65 еллык б‰йр‰ме бел‰н котлыйбыз!
2 нче алып баручы: Илебез к_генеS аяз булуы бел‰н без сезг‰ бурычлы. Озын гомер, тыныч к™нн‰р насыйп булсын барыгызга да!
1 нче алып баручы: Х™рм‰тле кунаклар! Б_ген без, СезнеS батырлыкларга яSадан бер кабат сокланыр ™чен, Сезг‰ дан k‰м м‰дхия Gырлар ™чен, сезнеS т_землегегез, сабырлыгыгыз алдында баш ияр ™чен бу залга Gыелдык.

1 нче алып баручы:
Матурлыгы ™чен бу к™нн‰рнеS
Кемн‰р ген‰ корбан булмаган!
Исемн‰рен тарих безг‰ _зе
Саклап кил‰ ерак еллардан!

Туган ил хакына
Авылдашлар башын салдылар.
БезнеS гомер ™чен алар
М‰Sгег‰ чит Gирл‰рд‰ калдылар!


ХалкыбызныS Н‰кый Ис‰нб‰т с_зл‰рен‰ язылган «Илк‰ем» Gыры сезг‰ музыкаль с‰ламебез булып яSгырасын.



2 нче алып баручы: Х™рм‰тле кунаклар! Бу FиS_ зур корбаннар аша килде k‰м мен‰ 65 ел инде илебез халкы тыныч тормышта яши. 4 ел сугыш д‰вамында халкыбыз тудырган зур батырлыклар k‰м кичерг‰н газаплар гасырлар буена да онытырлык т_гел. Каkарманнар даны м‰Sгелек!

1 нче алып баручы: 22 июнь. ТаS атып кил‰. Г_з‰л авыллар, ш‰k‰рл‰р тыныч йокыда. €нил‰рнеS Gылы куенында т‰мле т™шл‰р к_реп н‰ни
сабыйлар изр‰п йоклыйлар. Шул вакытта канга туймас фашист этл‰ре безнеS чикне бозып авылларны, ш‰k‰рл‰рне _лем утына тоттылар. Б™ек Ватан сугышы башланды.


Фонограмма. Левитан тавышы. (Сугыш башлануы х‰б‰р ител‰)

2 нче алып баручы: Берни аSламаган сабыйлар з‰Sг‰р к_кк‰ карап х‰р‰к‰тсез калдылар. З‰Sг‰р к_кне канлы корым каплады.Аяусыз сугыш башланды.

Бер укучы Муса F‰лилнеS «В‰хш‰т» шигырен укый.

1 нче алып баручы: Сугыш Нинди авыр, каk‰рле, шомлы с_з бу! Ул нич‰ миллион кешенеS гомерен ™зг‰н, к_пме баланы ятим итк‰н, аналарны тол калдырган
2 нче алып баручы: Сугыш МеSл‰г‰н ш‰k‰рл‰р Gимерелг‰н, Gир й™зенн‰н г™рл‰п торган авыллар юкка чыккан, шау ч‰ч‰кк‰ к_мелг‰н бакчалар янып к™лг‰ ‰йл‰нг‰н.

1 нче алып баручы:
Ул елларны ничек онытасыS,-
Ил язмышы кылыч й™зенд‰.
Ир-егетл‰р китте яу кырына,
Алып к™че тоеп _зенд‰.

2 нче алып баручы:
Ирл‰р китте, кызлар елап калды,
Шаулап калды иген, ™лгереп.
Басу капкасына чаклы озата барды
Яше, карты, барысы ™зелеп.
Ирл‰р китте, кызлар елап калды,
Елап калды к_пме хатыннар.
Туйда киг‰н к_лм‰кл‰ре калды,
К_пме бала калды, ятимн‰р.


1 нче алып баручы: Б™ек Ватан сугышына безнеS Б‰тке авыл советыннан (Б‰тке, Круглое Поле, Вишневка авылларыннан) 500г‰ якын кеше китте.

Ф.€хм‰диев к™е, Р.€хм‰тGанов с_зл‰рен‰ язылган «Солдатлар турында Gыр» башкарыла.

2 нче алып баручы:
Бер кайтырбыз диеп китк‰н юлдан
Китс‰л‰р д‰, к_бесе кайтмады.
Алар ™чен бары Gилл‰р ген‰
Ачып-ябып й™ри капканы.

1 нче алып баручы: Бер кайтмасак, бер кайтырбыз диеп китс‰л‰р д‰, к_пме авылдашларыбыз туган туфрагын к_р_ б‰хетен‰ иреш‰ алмады. Алар еракта м‰Sгелек йокыга талдылар. Туган Gирл‰ре ™чен башларын салган бу батырларны онытырга безнеS хакыбыз юк. Алар безнеS бел‰н, безнеS арада.

2 нче алып баручы: Х™рм‰тле сугыш k‰м тыл ветераннары! Х™рм‰тле укытучылар k‰м укучылар! Якты кил‰ч‰гебез, сабыйларныS тыныч йокысы ™чен гомерл‰рен бирг‰н авылдашларыбызны олы ихтирам бел‰н иск‰ алыйк.

Бер минут тынлык. (Зал аяг_р‰ басып тын кала.)



1 нче алып баручы: Туган Gирл‰рд‰н еракта башларын салган авылдашларыбызныS якты ист‰леге к_Sелл‰рд‰ м‰Sге сакланыр. Авылыбыз уртасында алар х™рм‰тен‰ салынган k‰йк‰л – моныS ачык мисалы.

Ана k‰м k‰йк‰л.

(С‰хн‰д‰ солдат-k‰йк‰л. Таякка таянган, кулына ч‰ч‰кл‰р тоткан карчык- ана боек кына k‰йк‰л янына кил‰.)

Ана: Ис‰нме, улым! Мен‰ мин яSадан синеS яныSа килдем. Салкын т_гелме, балакаем?
Улы: Юк, ‰нк‰ем, салкынныS ни ик‰нен белмим. МиSа беркайчан да салкын булганы юк.
Ана: Ниг‰ _зеSне сакламадыS улым? Х‰терлисеSме, «Берлинны гына алыйк та, кайтып Gит‰рмен» - дип язган идеS соSгы хатыSда.
Улы: €йтк‰н с_зл‰реS k‰рчак й™р‰к т_ремд‰, ‰нк‰ем. €мма башкача м™мкин булмады шул, дошман бел‰н к™р‰ш аяусыз булды. Мин ген‰ме соS? Илебез азатлыгы ™чен миллионнар башларын салды.
Ана: Шулай да бит, ‰мма синеS _лемеS‰ kич т‰ ышанасы килми, балам!
Улы: Картлык к™неSд‰ ничек яшисеS, ‰нк‰й?
Ана: Барысы да Gитеш, улым. Оныкларым _земне бик ярата. Б‰лки, син мине танымагансыSдыр да, улым?
Улы: Таныдым, ‰нк‰й, ‰лл‰ кайдан таныдым. €г‰р м™мкин булса, мин сине кочагыма алыр идем. €мма минем кулларым да, _зем д‰ тимерд‰н шул.
Ана: Й™р‰к т_ремд‰ тугыз ай й™ртк‰н, к_кр‰к с™темне имезеп _стерг‰н баланы югалтуы авыр шул, улым.
Улы: Шулайдыр, ‰нк‰й! Л‰кин бит Ватан ™чен, б_генге тыныч к™нн‰р ™чен k‰лак булдым.
Барысын илг‰ бирдем-к_пме к™нем булды
Кичер, ‰нк‰й, мине кичер, ‰нк‰й, кичер!
Яу кырыннан илг‰ кайта алмавымны,
Кичер, ‰нк‰й, чит ил туфрагында
М‰Sгелекк‰ ятып калганымны.
Язмышлары минд‰й – миллионнар!

Самат Шакир с_зл‰ре, Фасил €хм‰тов к™ен‰ «Яраннар ч‰ч‰к аткан» Gыры башкарыла.

2 нче алып баручы: Сугыштан барлыгы 150г‰ якын кеше ‰йл‰неп кайтты. Л‰кин елдан-ел ветераннарыбыз сафы да сир‰г‰я бара. FиS_неS 65 еллыгын б‰йр‰м итк‰нд‰ арабыздан китк‰н ветераннарны онытмыйк. €йе, бик зур аф‰тл‰р, олы х‰ср‰тл‰р алып килде бу сугыш илебез хакына.

1 нче алып баручы: Ис‰н-сау ‰йл‰неп кайтыгыз, GиS_ бел‰н кайтыгыз, онытмагыз!, дип озаткан иде авыл халкы _зенеS кадерле улларын. АналарныS, й™зл‰рен‰ яулык каплап, тавышсыз гына елаулары, к_пл‰рнеS тамагына кереп утырган х‰ср‰т т™ере озату тантанасында артык сизелм‰де. Ч™нки алар улларыныS ‰йл‰неп кайтуына ышанганнар иде ‰ле. ^гет-н‰сыйх‰тл‰рнеS, ‰ман‰т-н‰зерл‰рнеS, ачы к_з яшьл‰ренеS шаkиты булды олы юл.

Л. Батыркаева к™е, М.Галиев с_зл‰рен‰ «Кайту» Gыры башкарыла.

2 нче алып баручы: Авыр, бик авыр еллар иде. Авылда картлар, хатын-кызлар k‰м балалар гына калды, ‰ тормышны алып барырга кир‰к иде – игенен д‰ иг‰рг‰, балаларны да ач-ялангач итм‰ск‰, сугышка т™рле Gылы киемн‰р д‰ ‰зерл‰п Gиб‰рерг‰, бик зур салымын да т_л‰рг‰ кир‰к иде. €мма сез сынмадыгыз, сыгылмадыгыз.
Тылдагы хатын-кызларныS k‰м балаларныS батырлыгы сугыш кырында туган батырлыкка тиS.

1 нче алып баручы: € х‰зер сугыш вакытында, 1944-1945 елларда бригадир булып эшл‰г‰н Миннев‰лиева Нурия апага с_з бир‰без.

(Нурия апа чыгыш ясый).

2 нче алып баручы: Х‰зер шул чорда сезнеS яратып Gырлана торган GырларыгызныS берсен - «Уракчы кыз» Gырын ишетерсез.

Н.Ис‰нб‰т с_зл‰ре, халык к™ен‰ «Уракчы кыз» Gыры башкарыла.

1 нче алып баручы: Х™рм‰тле тыл фидакарьл‰ре! СезнеS с™еклел‰регез, ‰тил‰регез, абыйларыгыз танкларга каршы атакага к_т‰релс‰, машиналар бел‰н азык-т™лек, корал ташыса, сез тимер айгырларыгыз бел‰н Gир с™рдегез, ч‰чтегез, сукаладыгыз k‰м тылда икм‰к Gитештереп, сугышка озаттыгыз. Авылда нинди эш булса, шуларныS барысы да сезнеS кулдан _тк‰н. Ил язмышы да сезнеS язмышыгыз иде. Сез бу батырлыгыгыз бел‰н FиS_ к™нен якынайттыгыз. Р‰хм‰т сезг‰! Шул чорларны иск‰ алу ™чен с_зне Ситдыйкова М™ш‰рл‰ф‰ апага бир‰без.
(М™ш‰рл‰ф‰ апа чыгыш ясый).
2 нче алып баручы: Балачагын, яшьлекл‰рен сугыш урлаган, шулай да эшт‰н арып кайткан килеш, ач-ялангач килеш, су буйларында, кичке уеннарда, аулак ™йл‰рд‰ к_Sел ачарга _зл‰ренд‰ к™ч-д‰рт тапкан сугыш чоры яшьл‰ре ™чен «€йл‰неп кайтыгыз» Gыры башкарыла.

Р.Х‰с‰нов к™е, М.Шиkапов с_зл‰ре퉫€йл‰неп кайтыгыз» Gыры башкарыла.

1 нче алып баручы: Ай бу кош телед‰й солдат хатлары! К_пме кеше тилмереп к™тте аларны. j‰р гаил‰г‰ килг‰н кайгыны да, шатлыкны да берг‰ кичер‰ иде авыл халкы. Х‰ср‰т бел‰н ян‰ш‰ й™рг‰н шатлык та кил‰ иде кешел‰рг‰. Шушы ике н‰рс‰ й™р‰кл‰рне телг‰ли иде. Кара пич‰тле кош телед‰й шушы к‰газь кис‰ге б‰гырьл‰рне ™зеп к_пме авылдашлардан кан-яшь т_ктерде. Л‰кин, х™рм‰тле хезм‰т ветераннары, сез сынып та, сыгылып та т™шм‰дегез. FиS_ тизр‰к килсен диг‰н тел‰к сезне тагын да тырышыбрак эшл‰рг‰ ™нд‰де. Бик зур р‰хм‰т Сезг‰!

Г.КутуйныS «Сагыну» н‰сере укыла.

2 нче алып баручы: €йе, якташларыбыз сугышныS т™рле фронтларында дошманга каршы аяусыз сугышкан. Алар арасында:

Х‰м‰диев Габбас К‰н‰фиевич
Главнов Петр Иванович
Астафьев Василий Филиппович
Кириллов Виктор Васильевич
Лобанов Николай Григорьевич

Алар б_ген безд‰ кунакта.
Алар х™рм‰тен‰ «Герман к™е» башкарыла.

€ х‰зер с_зне ветераннарга бир‰без (Ветераннар чыгышы).
€.ЕникинеS «Кем Gырлады» ‰с‰ренн‰н ™зек с‰хн‰л‰штерел‰.

2 нче алып баручы: Шулай итеп, Татарстан авылларыныS эчкерсез k‰м гади, д™нья к_рм‰г‰н кешел‰рен сугыш аф‰те т™рле якка тарата. Алар М‰ск‰_не саклауда да, Сталинград сугышында да, Курск дугасында да, Европаны k‰м Азияне азат ит_чел‰р арасында да була. К_бесе яу кырында ятып кала. €мма берсе д‰ намусына тап т™шерми. Ниkаять, зур корбаннар биреп алынган FиS_ к™не килде: 1945 ел, 9 май.

«FиS_ к™не» Gыры к™е ишетел‰.

1 нче алып баручы: Мен‰ алты дист‰ елдан артык тыныч хезм‰т фронтында эш кайный. Л‰кин сугыш китерг‰н тир‰н х‰ср‰т, яралар ветераннарныS к_кр‰генд‰ кыймылдаган мина кыйпылчыгы аша, ‰ти с_зен ‰йтерг‰ тилмереп _ск‰н сабыйлар аша, нич‰ еллар буена олы юлдан к_зен алмый газиз балаларын к™тк‰н аналар аша, ‰ле kаман бер-берсен эзл‰_че фронтовик дуслар аша kаман да _зен сиздер‰.

2нче алып баручы: €йе, каkарманнар даны м‰Sгелек. СезнеS k‰ркайсыгыз - каkарман! Сез б_ген д‰ сафта. j‰ркайсыгыз - гаил‰д‰, авылда олы ихтирамга лаек, балаларыгызныS таянычы, оныкларыгызныS юанычы.Сез ‰ле д‰ олы й™р‰кле, нык б‰д‰нле, саф к_Sелле ‰_лия затлар, сугыш чоры кешел‰ре!Тагын бер кат р‰хм‰т Сезг‰!

€хм‰т ИсхакныS «Кир‰кми безг‰ сугыш» шигыре укыла.



1 нче алып баручы:
Картаймагыз ‰ле, ветераннар,
Картаймагыз, ‰й, тынгысыз Gаннар!
Сезг‰ тиеш ‰ле к_п язлар,
Сезг‰ тиеш ‰ле к_п назлар.
Ветераннар турында Gыр яSгырый.

Очрашу кич‰се ч‰й ™ст‰ле янында д‰вам ит‰.


Приложенные файлы


Добавить комментарий