Сыныптан тыс жмыс. Таырыбы: «ЖИТС-21 асыр дерті»

Алматы облысы Jарасай ауданы JаскелеS Kаласы
Алтын ауыл орта мектебі
Биология п‰нініS мaCалімі Бекжанова Маржан ЖaматайKызы

Сыныптан тыс жaмыс. ТаKырыбы: «ЖИТС-21 Cасыр дерті»

І-б™лім

Кіріспе.
«€рбір жаманшылыKтыS жаCасында тaрып, адамныS адамдыCын бaзатын жаманшылыKтан бойын жинаKтау, бaл адамCа нaр болады» деп Абай атамыз айтKандай б_гінгі сыныптан тыс сабаCымыздыS таKырыбын «ЖИТС-21 Cасыр дерті» деп алып отырмыз.
Jазіргі уаKытта к™птеген аурулардыS алдын ала егілетін вакциналары бар, емі бар. Ал ЖИТС ауруыныS Kауіптілігі – оныS емініS табылмай отырCанында. Бaл д_ние ж_зініS халKын алаSдатып отырCан CаламдыK м‰селе. СондыKтан ‰рбір адам осы ауру туралы жан-жаKты білсе, мaндай дерттіS алдын алуCа болады.
МаKсаты: оKушыларды ЖИТС (ж_ре п.б. иммундыK тапшылыK синдромы) немесе ЖЖБА-дан саKтану ‰дістерін _йрету, т™тенше жаCдай кезінде дaрыс шешім Kабылдай білу Kабілеттілігін дамытатын Kажетті білім, білік,даCды /ББД/ Kалыптастыру.

ІІ-б™лім

Арман: ЖИТС (СПИД) – ж_ре пайда болатын иммунитет тапшылыCын синдромы. ЖИТС – ауру емес, ол тек басKа жaKпалы аурулардыS жaCуына жаCдай жасайды. ЯCни адамныS KорCаныш Kабілетін т™мендетеді.
Жансая: BалымдардыS есептеуі бойынша ЖИТС (СПИД) еS алCаш 20 CасырдыS 70 жылдары АJШ, Гаити, Африкада тіркелген, 1979-81 жылдары Нью-Йорк пен Лос-Анжелес д‰рігерлері адамдардан иммунитеттіS нашарлыCын байKаCан. Олар Kан тамырыныS ісігі (саркома Капоши) ж‰не пневманияныS сирек формасымен ауыратын адамдар.
Арман: 1982 жылы ауруларды баKылау орталыCы жаSа ауру ЖИТС-ты тіркеді. 1983 жылы француз Люком Монтанье мен американдыK Роберт Галло ауру KоздырCышы туралы алCашKы м‰лімет айтты.
Жансая: 1981 жылы Америкада (Атланта) ауруды баKылау комитетініS баяндауы бойынша гомосексуалистер арасында ™кпе Kабынуынан ж‰не сирек болатын жаSа т_зінді /денеде/ сияKты бaрын таралмаCан т_сініксіз аурулардыS к™беюі _реймен баяндалCан.
Осыдан соS олардыS иммунитеттері ‰лсіреп, ‰рт_рлі Kатты аурулардыS себебінен ™лім жиіленгені туралы маKалалар жарыK к™рді. Бaл ЖИТС еді.
Арман: Бaл аурудаCы иммундыK ж_йені толыK жоятындыCынан бaл вирус АИВ (адамныS иммунитет тапшылыK вирусы) деп белгіленеді.
2 ж_ргізуші: ЖИТС – бірте-бірте дамитын, кейде 5 жылCа созылып, адамды аKыры ™лімге жеткізетін кесел.
Арман: ЖИТС-пен ауру-™лім жазасына кесілгенмен бірдей. Себебі д_ние ж_зінде осы уаKытKа дейін ‰лі оны толыK жазатын емжоK. Тек Kана біраK жол-ол саKтану, алдын алу.
Жансая: Есірткі Kабылдау да ™те Kауіпті. Себебі нашаKорлар пайдаланылCан шаншу инелерін б™ліскенде Kауіпті аурулар жaCуы м_мкін. Мысалы СПИД пен гепатит осылай тарайды.
Баяндама: есіркті туралы.
Арман: СоSCы жылдары республикамызда ЖИТС-ке Kарсы арнайы Kызмет ж_йесі aйымдастырылCан. Jазіргі кезде республикамызда ЖИТС-тен KорCану жaмыстарынатKаратын 18 орталыK, 64 зертхана бар. ОлардыS жaмыс баCыттары:
1. Вирус жaKтырCан адамды іздестіру.
2. Ауру адамды д‰рілерлік баKылауCа алып, вирустыS ‰рі Kарай дамуына жол бермеу.

Баяндама: СПИД туралы.

ІІІ-б™лім
Нарколог д‰рігерге с™з /мини лекция/.
Спидолог д‰рігерге с™з /мини лекция/.

ІV-б™лім
Пікірталас.
СaраKтар:
ВирустыS жaCу жолдары?
Вирусты ™лтіруге бола ма?
АурудыS алCашKы белгілері?
Вирус Kандай жаCдайда берілмейді?
Есірткіге т‰уелділік дегеніміз не?
Алдын алу жолдары /СПИД-тен/?
Ол біздіS елімізге Kауіпті ме?
ОJО-Cы жаCдай туралы не айтар едіSіз?
Т_лкібас ауданында СПИД-пен тіркелгендер бар ма?
СПИД-пен ауырCандарCа Kандай к™мек бересіздер?

V-б™лім
Диафильм к™рсетілімі /5-мин/
(Наркомания туралы).

VI-б™лім.
К™рініс. «Круиз» ойыны.
Бaл ойынныS маKсаты ВИЧ-инфекциясыныS таралуы жылдамдыCы ж‰не одан саKтану жолдарын к™рсету. ОйыншыларCа №1.2.3.4.5.6.7.8 карточкілерін ж‰не бір ойыншыCа резеSке KолCап _лестіру.
ОйынныS шарты: жыныстыK Kатынас Kол алысу т_рінде к™рсетіледі, резеSке KолCап м_ше KаптыS Kызметін атKарады.
№1 ойыншы ешкіммен Kол алыспауы керек.
№2 ойыншы №3 ойыншымен Kол алысу.
№3 ойыншы №2 ойыншымен Kол алысу.
№4 ойыншы тек резеSке KолCап арKылы Kол алысу.
Сонымен бір топ жолаушы Жерорта теSізіне саяхатKа шыCады. Жол-ж™некей Италиядан 2 жолаушы мінеді. Келесі аялдама Грециядан таCы да 2 жолаушы Kосылды. Саяхат аяKталды тосын жаSалыK.
№5 жолаушы Вич-инфекциясын жaKтырCан болып шыKты ж‰не №5 жолаушымен Kатынаста болCан саяхатшылар Kауіпті топKа жатады. Себебі олар ешKандай саKтану шараларын пайдаланбады.
№1 ойыншы ешкіммен Kол алыспады (яCни жыныстыK Kатынаста болмады), сондыKтан дерттіS алдын алды.
№2 ж‰не №3 ойыншылар тек бір-бірімен Kол алысты.
№4 ойыншы резеSке KолCап (м_шеKап) пайдаланCандыKтан дерттіS алдын ала білді.
Ал KалCан жолаушылар саKтану шараларын пайдаланбаCан Kауіпті топKа жатады.

VII-б™лім
Сауалнама, тірек-сызбамен жaмыс.

VII-б™лім
Jорытынды б™лім.
Арман: ЖаKсылыK к™рсем ™зімнен,
ЖамандыK к™рсем к™зімнен.
ТаCдыр Kылды деулерді,
ШыCарамын с™зімнен. (С.ТорайCыров).
Jорыта айтKанда ‰р оKушы аурудыS алдын алу _шін ауырмай тaрып, ауырмайтын жол іздеу керек. Салауатты ™мір салтын aстану, жеке бастыS тазалыCын саKтау арKылы айналасындаCыларCа дерттіS алдын алуCа м_мкіндік жасайды.
Жансая: 21-Cасыр даму Cасыры. АдамCа денсаулыK 1-аK рет беріледі. Ол ™зінен-™зі жаKсармайды. Оны _немі к_те білу керек. Ол _шін оKушыныS санасына «денсаулыK», «‰демілік» aCымдарын сіSіре білу керек.

Бата.
К™п ішетін KазаKтан саKта
Ішкіш деген мазаKтан саKта
Ішуден болатын апаттан саKта
НашаKорлыKтыS тозаCынан саKта

АраKтан азбайыK
Темекіден тозбайыK
Есірткіден аулаK болып
СПИД-тен саKтанайыK
Осы бір сaмдыKты
БаланыS баласына
Jaя ж_р санасына

МaCалімніS с™зі: Ауруды жaKтырмау ™з Kолымызда, «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол іздейік!».






15

Приложенные файлы


Добавить комментарий