Конспект урока по якутскому языку Аат сана чаастара


Уруок былаанаУчуутал: Гурьева Валентина Николаевна
Оскуола: С.С.Суулускэй аатынан Сулэ орто оскуолата, Ньурба оройуонаКылаас: 6Уруок тиэмэтэ: Аат сана чаастараУруок сыала – соруга:
- аат сана чаастарын хатылааьын, билиини чинэтии, тургутуу;
- дэгиттэр уеруйэхтэри инэрии;
- тереебут дойдуга тапталы иитии.
Уруок тиибэ – хатылааьын (урок актуализации знаний и умений)
Уруок халыыба – аукцион-уруокТуттуллар тэрил: интерактивнай дуоска, сорудахтаах карточкалар, хартыыналар.
№ Уруок хаамыытаСлайд Учуутал улэтэУерэнээччи улэтэУеруйэхтэр1 Тэрээьин чаасСонур5атыы
Уерэнэр турукка киллэрииУруок тиэмэтин быьаарыы, сыалы-соругу чопчулааьын1
2
3
4 Утуе кунунэн, кунду о5олор. Бугунну уруокпут арыый уратылаах, биьиэхэ ыалдьыттар бааллар, ол гынан баран уруокпар эьигини кехтеехтук кыттыахтара диэн эрэнэ саныыбын. Онно эьиэхэ кеме буолуохтара эьиги бол5омто5ут, толкуйгут уонна хамаанданан кехтеех улэ5ит. Уруокпутун са5алыыбыт.
Мин дуоска5а тыллары суруйдум, бу тыллары хас белеххе наардыахха себуй?
Хас белеххе наардаатыгыт? Туох бэлиэлэринэн керен наардаатыгыт?
Маладьыастар.
Ол аата бугун биьиги туох туьунан кэпсэтэр эбиппитий? Бу туерт сана чааьын туох ситимниирий? Кинилэри биир белеххе киллэриэххэ сеп дуо? Ол аата уруокпут темата туох диэн эбитий? Эьиги бу сана чаастарын уерэппит буолуохтааххыт, оччо5о бугунну уруокпутугар биьиги тугу гыныахпытый? Саамай сеп, биьиги бугунну уруокпут сыалын-соругун чопчулаатыбыт.
О5олоор, эьиги «Уерэх баар бараммат баай» диэн ϴс хоьоонун билэ5ит дуо? Бу ѳс хоьоону эьиги хайдах ейдуугутуй? Саамай сеп. То5о уерэ5и, билиини баай дииллэрий?Мин эьиэхэ бугун билии аукционун ыыта кэллим. Аукцион диэн тугуй? Мин бугун атыылааччы буолуом, оттон эьиги атыылаьааччы буолуоххут? Ким саамай элбэх билиилээх - ол атыылаьыа5а, себулэьэ5ит? Аукционна кыттарга хас биирдии хамаанда солуок биэрэр. Ол аата кини аукционна кыттар кыахтаа5ын дакаастыыр. Ол туьугар маннык соруда5ы толоруон наада.
Аат тылы уонна да5ааьын ааты наардааьынМаладьыастар, аукционна кыттар быраабы ылбыккытынан э5эрдэлиибин. Хамаандаларга № биэрэр. Дорооболоьуу.
Белехтен биирдии о5о тахсан биирдии беле5у суруйар уонна улэтин кемускуур.
Сана чаастарын туьунан. Барыларыгар аат диэн тыл баар. Сеп, аат сана чаастара диэн.
« Аат сана чааьа» диэн эбит.
Аат сана чаастарын хатылыыбыт, билиибитин чинэтэбит, тумэбит уонна теье билэрбитин бэрэбиэркэлиибит.
Элбэх билиилээх киьи оло5ор ситиьиилээх буолар.
Аукцион диэн аьа5ас атыылааьын, ким элбэх сыананы эппит ол атыылаьар.
Белехтен биирдии о5о тахсан толорор. Бэйэни салайынар-дьаьанар уеруйэх.
Билэр-керер уеруйэх.
Тус санааны, сыьыаны сайыннарар уеруйэх.
Тобулук ейу сайыннарар уеруйэх.
Бодоруьар уеруйэх.
2 Аат тылы хатылааьын1 сорудах

5
6
Оннук буолла5ына аукциоммутун са5алыыбыт. Бастакы атыыланар лотум – саамай кэрэ куоластаах чыычаах. Ким билэрий?
Бастакы соруда5ым аат тыл падеьын быьаарыы.
Сепке эппиэттээбит хамаандаларга фишка биэрэр.
Элбэх фишканы ылбыт хамаанда5а «Куерэгэйи» биэрэр. Куерэгэй
Тылынан эппиэттииллэр.
Ким сепке толорбут фишка ыларТус санааны, сыьыаны сайыннарар уеруйэх.
Бэйэни салайынар-дьаьанар уеруйэх.
Билэр-керер уеруйэх.
Тобулук ейу сайыннарар уеруйэх.
Бодоруьар уеруйэх3 Да5ааьын ааты
хатылааьын2 сорудах
7
8
Иккис атыыланар лотпун таайын эрэ: Улуу куйаар кыыьа солко курдаах уьу. Маладьыастар.

Дуоска5а аат тыллары, туохтуурдары суруйар. Ханнык сана чаастарый? Бу тыллар да5ааьын аат буолуохтарын сеп дуо? Хайдах?
- сыьыарыы кеметунэн да5ааьын ааты уескэтии;
Бэрэбиэркэлэнии.
Сепке онорбут о5о5о фишка биэрэн иьэр. Элбэх фишканы ылбыт хамаанда5а «Кустугу» биэрэр. Кустук
Аат тыллар, туохтуурдарСеп, сыьыарыы кеметунэн.
Соруда5ы лиискэ толороллор.
Эрдэ буппут дуоска5а тахсан суруйар.
Таба суруйуу быраабылатын этэллэр. Тус санааны, сыьыаны сайыннарар уеруйэх.
Бэйэни салайынар-дьаьанар уеруйэх.
Билэр-керер уеруйэх.
Тобулук ейу сайыннарар уеруйэх.
Бодоруьар уеруйэх.
4 Сынньалан мунуутэтэЫрыаКыратык сылайдыбыт быьыылаах, онон кыратык сынньана туьуеххэ. Чэйин, эрэ, о5олоор, бары харахпытын симэбит. Арай эhиги иннигитигэр наhаа кыраhыабай сибэккилээх хонуу нэлэhийэ сытар. Бары дуоhуйа сибэкки кэрэ сытын э5ирийэбит, онтон тѳттѳру тыынабыт.ϴссѳ иккитэ э5ирийэбит уонна салгыммытын таьаарабыт. Бары харахпытын арыйабыт. Ханнык сибэкки эьиги хараххытыгар кеhуннэ? Харахтарын симэллэр, уеhээ-аллараа тыыналлар.
Сибэккилэри ааттыыллар. ϴйге онорон керер уеруйэх.
5 Ахсаан ааты хатылааьын3 сорудах9
10 Уьус атыыланар предметим – Саха сирин саамай кэрэ сибэккитэ. Ханнык сибэкки буолуой?
Ханнык сана чааьа бэриллибитий? Бу тыллар олохторо биир эрээри атын-атыннык этиллэллэр, то5о?
Бэрэбиэркэлэнии
Кыайбыт хамаанда Сардаананы ылар. Сардаана
Ахсаан аат арааьын быьаараллар. Бэрэбиэркэлэнэллэр. Тус санааны, сыьыаны сайыннарар уеруйэх.
Бэйэни салайынар-дьаьанар уеруйэх.
Билэр-керер уеруйэх.
Тобулук ейу сайыннарар уеруйэх.
Бодоруьар уеруйэх.
6 Солбуйар ааты хатылааьын4 сорудах11
12
13
14
15
16
17
Тердус бутэьик атыыланар предметим - саамай кэрэ кетер. Сахалар итэ5эллэринэн, кини ункуулуурун кербут киьи дьоллоох буолар дииллэр. Ханнык кетеруй?
Соруда5ым таабырыннары таайыы,
солбуйар аат араастарын быьаарыы.
1. Тэйиттэххит аайытын Тэбиэhирэн иhэбин,
Эмньик о5о сааскытын Эрчимирдэн биэрэбин Хайа ким билэрий?
Солко ырбаахы кэтэн Сибэккилэри кэрийэбин Эhиэхэ: эккирэтимэн, -диэн Эбэ5ит этэрин истэбинТэтэркэй бэйэбин
Тэпсиэхтэрэ диэмминМаннык кылыс иннэлэрбинСытыылаан бэлэмниибин 4.Суумматах сирэйгин,
Итинник сэбэрэ5ин,
Миэхэ корунэн соhуйа5ын,
Бэрт тургэнник сууна5ын
5.ϴлѳн, хомус тѳрдугэр ϴрѳ чолойон кирийэбин,
Улаханнык мѳнуруур кэммэр Ити «уу о5уhа» дэттэрэбин.
6.Бириэмэни чопчу аа5ан
Биир кэм тыhыргыыбын Оскуола5а ыытан, а5алан
Тугу эрэ туhалыыбын.
Кыайбыт хамаанда кыталыгы атыылаьар. Кыталык.
Таабырыннары таайаллар, солбуйар аат араастарын быьаараллар.
Мээчик. Ыйытар.
Лыах. Сирэй.
Делуьуен. Бэйэни.
Сиэркилэ. Быьаарыылаах.
Аныр. Ыйар.
Чаьы. Быьаарыыта суох.
Тус санааны, сыьыаны сайыннарар уеруйэх.
Бэйэни салайынар-дьаьанар уеруйэх.
Билэр-керер уеруйэх.
Тобулук ейу сайыннарар уеруйэх.
Бодоруьар уеруйэх.
7 Дьиэ5э улэ18
Бугун мин эьиэхэ 4 лоту атыылаатым. То5о бу предметтэри талбытым буолуой? Кинилэр ханнык биир уопсай бэлиэлээхтэрий? Саамай сеп. Саха Сирин айыл5ата саамай кэрэ. ϴннуун-дьуьуннуун, сыттыын-сымардыын, кетер-суурэр санатынан. Биьиги маннык кэрэ айыл5алаах дойдуга олорорбутунан хайыахтаахпытый? Дьиэ5э соруда5ым маннык – аат сана чаастарын туттан тереебут дойдугут айыл5атын туьунан тиэкис суруйуу. Тиэкискит сэьэргээьин да, ойуулааьын да буолуон сеп. Саха сирин айыл5атын саамай кэрэ кестуулэрэ буолаллар. Дневниккэ суруналларКиэн туттуохтаахпыт. Тус санааны, сыьыаны сайыннарар уеруйэх.
Санаатын сааьалаан санарар уеруйэх.
8 Тумук (рефлексия) Бугунну уруокка эьиги туох сананы биллигит, туохха ыарыр5аттыгыт, тугу интэриэьиргээтигит?
Бугунну уруокпут сыалын-соругун ситистибит дуо? О5олор биирдии- биирдии эппиэттииллэр. Тус санааны, сыьыаны сайыннарар уеруйэх.
Санаатын сааьалаан санарар уеруйэх.
9 Сыана туруорууХаннык хамаанда саамай элбэх лоту атыыласта? Маладьыастар, ол аата кинилэр саамай баай дьоннор эбиттэр. Кинилэри учугэй билиилэринэн э5эрдэлиэхэйин. Бугунну уруогум эьиэхэ туьалаахтык ааспыта буолуо диэн эрэнэ саныыбын уонна Кэрэни кэрэхсээн, кэрэттэн уерун, кэрэ5э тардыьын диэн туран бугунну уруокпун тумуктуубун. Уруокпар кехтеехтук кыттыбыккытыгар улахан махтал. Керсуеххэ диэри. Фишкаларын аа5аллар, ким кыайбытын быьаараллар.
Быраьаайдаьаллар.
Тус санааны, сыьыаны сайыннарар уеруйэх. Бэйэни салайынар-дьаьанар уеруйэх.
Бэйэни салайынар-дьаьанар уеруйэх.

Приложенные файлы


Добавить комментарий